ياقوت الحموي ( مترجم : آيتى )
629
معجم الأدباء ( فارسي )
ضعيف دانسته . ضحاك در سال 105 يا 106 وفات كرده . . 607 - ابو ضمضم نسّابهء بكرى [ 1 ] از بنى عمرو بن مالك كه نسب به بكر بن وائل مىرساند . مرزبانى از رؤبة بن عجّاج حكايت كند كه نسابهء بكرى نصرانى بود . ما نزد او رفتيم . پرسيد : اى جوان تو كيستى ؟ گفتم : رؤبة بن عجّاج . پرسيد : به چه سبب نزد من آمدهاى ؟ گفتم تا علم بياموزم . گفت : شايد مثل اينان باشى كه در نزد من هستند كه اگر برايشان سخن گويى در نيابند و اگر سكوت كنى سؤال نمىكنند . گفتم : اميدوارم كه از آنان نباشم . گفت : دشمنان آدمى چه كسانند ؟ گفتم : تو مرا خبر ده . گفت : عموزادگان بد كه اگر حسنى ببينند آن را نهان دارند و اگر قبحى نگرند ، به همه جايش ببرند . مرزبانى ، به واسطه ، از اصمعى روايت مىكند كه جمعى از نوجوانان نزد ابو ضمضم رفتند . پرسيد : اى نوجوانان خبيث براى چه اينجا آمدهايد ؟ گفتند : آمدهايم با تو صحبت كنيم . گفت : هرگز براى چنين كارى نيامدهايد . گفتهايد پيرمردى است برويم او را دست بيندازيم شايد عيبى بر او گيريم . گويند كه از صد شاعر كه همه عمرو نام داشتند شعر خواند . اصمعى گويد : من و خلف احمر هر چه شاعر عمرو نام بود برشمرديم بيش از سى تن نشد . اصمعى گويد : نسابهء بكرى را گفتند كه تو نسب جن و انس را مىدانى نسب مورچه را بگوى . گفت : سه طايفهاند فاذر و ذر و عقفان . ذر مورچههاى خرد است و فاذر [ 2 ] مورچههايى هستند كه سرى بزرگ دارند و عقفان مورچههايى هستند كه دست و پاى بلند دارند .
--> [ 1 ] المختصر و نيز بنگريد به الشعر و الشعراء : 81 ، الفهرست : 101 ، نور القبس : 348 ، الوافى 16 : 369 . [ 2 ] الوافى : مازر .